Endometrioza a ciąża – objawy, leczenie i szanse na macierzyństwo

Interesuje Cię relacja endometrioza a ciąża? Zastanawiasz się, jak wygląda przebieg ciąży przy tym schorzeniu i na czym polega jego leczenie? Endometrioza to przewlekła choroba, która dotyka w przeważającej mierze młode kobiety wkraczające w okres planowania macierzyństwa i powiększania rodziny.

Skala problemu jest ogromna – na całym świecie z chorobą boryka się niemal 300 milionów pań, a w samej Polsce może z nią żyć nawet 2 miliony kobiet! Ta podstępna dolegliwość, polegająca na wędrówce śluzówki macicy (endometrium) do jamy miednicy, wpływa bezpośrednio na płodność oraz na sam przebieg ciąży.

Ciąża to niezwykle ważny i wyczekiwany moment. W jaki sposób endometrioza może zagrażać tym planom? I co najważniejsze – co można zrobić, aby mimo diagnozy zostać szczęśliwą mamą?

Endometrioza – mechanizm i objawy choroby

U zdrowej kobiety krew miesiączkowa, zawierająca złuszczone komórki endometrium, jest w naturalny sposób usuwana na zewnątrz organizmu. W przebiegu endometriozy krew przedostaje się do jajowodów, a stamtąd do całej jamy miednicy mniejszej. Dlaczego tak się dzieje? Medycyna do dziś nie wskazała jednoznacznej przyczyny tego patologicznego procesu, choć pod uwagę bierze się czynniki genetyczne, hormonalne, immunologiczne i środowiskowe.

Komórki, które wydostały się poza macicę, zachowują się zgodnie z fazami cyklu miesiączkowego – rosną i krwawią. Prowadzi to do powstawania stanów zapalnych, guzów endometrialnych oraz bolesnych zrostów. Czasami ogniska choroby wędrują znacznie dalej – odnajdywano je na przeponie, w płucach, a nawet w mózgu i gałce ocznej.

Co ważne, endometrioza jest chorobą nieuleczalną. Niestety, nawet operacyjne usunięcie ognisk zapalnych nie daje gwarancji, że problem nie powróci. Zdecydowana większość (około 75%) pacjentek odczuwa wyraźne symptomy. Główne objawy endometriozy to:

silny ból w miednicy przed, w trakcie i po miesiączce (często promieniujący do odcinka lędźwiowego i nóg),
bardzo obfite, bolesne i długie menstruacje oraz plamienia międzymiesiączkowe,
ból i pieczenie przy oddawaniu moczu, a także nawracające zapalenia pęcherza,
dolegliwości jelitowe: wzdęcia, zaparcia, biegunki, mdłości (nasilające się zwłaszcza w trakcie miesiączki).

Należy jednak pamiętać, że u niektórych kobiet choroba rozwija się w ukryciu. Jedynym zauważalnym sygnałem alarmowym bywają wtedy przedłużające się problemy z zajściem w ciążę.

Cienkie endometrium a ciąża – wpływ choroby na płodność

Endometrioza jest odpowiedzialna za ponad 30 procent przypadków niepłodności u kobiet. Wędrujące poza jamę macicy tkanki najczęściej atakują najbliższe narządy: jajniki oraz jajowody.

Negatywny wpływ na płodność polega przede wszystkim na upośledzaniu funkcji jajowodów (co może prowadzić do ich całkowitej niedrożności) oraz redukcji tzw. rezerwy jajnikowej wskutek powstawania torbieli na jajnikach. Choroba potrafi mocno rozregulować cykl menstruacyjny, wywołując nieregularne owulacje.

Dodatkowym problemem bywa zagnieżdżenie się zarodka. Już samo zapłodnienie jest trudniejsze, ponieważ płyn otrzewnowy u kobiety z endometriozą wykazuje właściwości ograniczające ruchliwość plemników. Ciąża przy endometriozie jest możliwa, wymaga jednak niejednokrotnie czasu, cierpliwości i pomocy specjalistów.

Leczenie niepłodności i metody wspomaganego rozrodu

Podstawową techniką operacyjną w leczeniu tego schorzenia jest laparoskopia. Jej głównym celem jest przywrócenie prawidłowej anatomii w obrębie miednicy mniejszej – uwolnienie zrostów, wycięcie guzów oraz udrożnienie jajowodów.

Często już sam zabieg laparoskopowy pozwala pacjentce na naturalne zajście w ciążę. Jeśli jednak udrożnienie narządów nie przynosi oczekiwanych rezultatów (np. gdy ich funkcje zostały trwale uszkodzone), z pomocą przychodzą metody wspomaganego rozrodu, takie jak inseminacja domaciczna (połączona ze stymulacją owulacji) lub zapłodnienie pozaustrojowe (in vitro).

Warto podkreślić, że starania o dziecko lub procedury in vitro powinny zostać wdrożone możliwie jak najszybciej po zabiegu operacyjnym, by zminimalizować ryzyko nawrotu choroby.

Zmartwiona kobieta – endometrioza utrudnia zajście w ciążę

Przebieg ciąży u pacjentki z endometriozą

Choć sama droga do zapłodnienia bywa wyboista, wystąpienie ciąży przynosi pacjentkom ogromną ulgę. Ciąża wpływa na wyciszenie objawów endometriozy! Dzieje się tak dzięki rosnącemu poziomowi progesteronu, który skutecznie hamuje aktywność ognisk chorobowych. Ten stan „odpoczynku” od bólu zazwyczaj przedłuża się na okres karmienia piersią, kiedy to organizm wyhamowuje produkcję estrogenów.

Mimo wyciszenia objawów, ciąża przy endometriozie traktowana jest jako ciąża wysokiego ryzyka. Przyszła mama musi znajdować się pod ścisłą i stałą opieką lekarza prowadzącego. Wcześniejsze stany zapalne oraz zrosty niosą bowiem podwyższone ryzyko krwawień, przedwczesnego porodu czy problemów z odklejaniem się łożyska.

Niestety, poprawa samopoczucia jest tymczasowa. Po zakończeniu laktacji dolegliwości najczęściej wracają. Wtedy warto rozważyć powrót do celowanej farmakoterapii hamującej aktywność jajników.

Droga do macierzyństwa jest możliwa!

Diagnoza endometriozy może skomplikować plany o powiększeniu rodziny, ale z pewnością ich nie przekreśla. Wiele kobiet dotkniętych tym schorzeniem rodzi zdrowe dzieci i w pełni cieszy się macierzyństwem. Najważniejszą rolę odgrywa tu czas – im szybciej choroba zostanie zdiagnozowana i odpowiednio leczona, tym większe są szanse na powodzenie w przyszłości.

Zadbaj z nami o swoje zdrowie i edukację

Chcesz dowiedzieć się więcej o chorobach przewlekłych i metodach radzenia sobie z nimi? Dobro Powraca – Fundacja na rzecz Chorych na stwardnienie rozsiane i inne choroby przewlekłe to miejsce, które łączy edukację z realnym wsparciem finansowym i psychicznym dla rodzin i pacjentów.

Początkowo nasza Fundacja wspierała głównie osoby ze stwardnieniem rozsianym. Z czasem zrozumieliśmy, jak wielkie jest zapotrzebowanie na pomoc wśród chorych na inne schorzenia, w tym endometriozę. Diagnoza zmienia wszystko, ale wspólnymi siłami możemy więcej. Jeśli interesuje Cię także tematyka SM, zapraszamy do naszej bazy wiedzy:

Ból w podbrzuszu – endometrioza a objawy bólowe

Endometrioza a ciąża – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy przy endometriozie można zajść w ciążę?

Tak, zajście w ciążę z endometriozą jest jak najbardziej możliwe. Chociaż choroba ta może utrudniać zapłodnienie poprzez tworzenie zrostów, uszkodzenie jajowodów czy obniżenie rezerwy jajnikowej, wiele kobiet rodzi zdrowe dzieci – zarówno naturalnie, jak i dzięki zastosowaniu metod wspomaganego rozrodu (np. in vitro).

Jak ciąża wpływa na objawy endometriozy?

Ciąża zazwyczaj wycisza uciążliwe objawy endometriozy. Dzieje się tak dzięki wysokiemu poziomowi progesteronu, który naturalnie hamuje aktywność ognisk chorobowych w miednicy mniejszej. Stan tej swoistej remisji często utrzymuje się także w okresie karmienia piersią.

Jakie są objawy endometriozy utrudniające zajście w ciążę?

Do głównych objawów endometriozy należą bardzo obfite, bolesne miesiączki, silne bóle w miednicy mniejszej oraz ból podczas stosunku. W kontekście niepłodności choroba tworzy fizyczne bariery w postaci niedrożności jajowodów, torbieli jajnikowych oraz stanów zapalnych otrzewnej, co radykalnie obniża szanse na prawidłowe zagnieżdżenie się zarodka.

Endometrioza a ciąża